Dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch: Kỹ thuật tiên tiến trong y học

CEO Hưng Tabi
Dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch toàn diện (Total Parenteral Nutrition: TPN) là một kỹ thuật y học tiên tiến được áp dụng tại các bệnh viện có cơ sở vật chất phù...

Dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch toàn diện (Total Parenteral Nutrition: TPN) là một kỹ thuật y học tiên tiến được áp dụng tại các bệnh viện có cơ sở vật chất phù hợp để cung cấp dinh dưỡng qua đường truyền. Thủ tục này chỉ được thực hiện bởi những nhân viên y tế đã được đào tạo đúng quy định.

Dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch và lợi ích của nó

Nuôi dưỡng bệnh nhân hoàn toàn qua đường tĩnh mạch được thực hiện bằng cách đưa một ống nhựa thông qua một tĩnh mạch lớn để truyền dung dịch nuôi dưỡng. Dung dịch này thường bao gồm nhiều thành phần như axit amin, protein, carbohydrate, chất béo, các khoáng chất vi lượng, vitamin... trong một thể tích nhỏ để cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể. Quá trình truyền dung dịch này phải sử dụng một tĩnh mạch lớn có lưu lượng máu cao để axit amin có thể được hoà trộn nhanh chóng, tránh kích thích niêm mạc tĩnh mạch.

Dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch Hình ảnh minh họa

Có thể sử dụng các dung dịch nuôi dưỡng sẵn có hoặc dung dịch tổng hợp được pha chế trong phòng vô trùng tại phòng dược của bệnh viện. Việc sử dụng các sản phẩm nuôi dưỡng nhân tạo qua đường tĩnh mạch chỉ được thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ. Đây là phương pháp thích hợp cho những bệnh nhân nặng, cần hồi sức trong giai đoạn đầu mắc các vấn đề tiêu hoá sau phẫu thuật hoặc không thể tiếp nhận dinh dưỡng qua ống tiêu hóa trên.

Ứng dụng đa dạng của dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch

Dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch còn được sử dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. Đối với các trường hợp tự tử do uống axit hoặc kiềm mạnh, phương pháp này giúp nuôi dưỡng bệnh nhân để giúp họ phục hồi. Tại các bệnh viện tâm thần, dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch được áp dụng cho những người mắc các rối loạn tâm thần không muốn ăn hoặc mất khẩu vị. Đối với các bệnh nhân mắc viêm ruột cấp, dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch cũng là một phương pháp điều trị cần thiết. Ở bệnh viện nhi, dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch được sử dụng cho các trẻ sinh non... Tùy thuộc vào từng đối tượng bệnh nhân, có sự điều chỉnh các chế phẩm khác nhau theo hướng dẫn hoặc sử dụng dung dịch nuôi dưỡng theo đơn của bác sĩ được pha chế tại phòng dược.

Dung dịch nuôi dưỡng có sẵn và các dung dịch pha trộn tại phòng dược

Hiện nay, một số bệnh viện đã áp dụng hệ thống tự động pha trộn dung dịch nuôi dưỡng với các công thức chuẩn dùng cho từng đối tượng theo đơn của bác sĩ. Các dung dịch TPN này bao gồm acids amin, aminoplasma, glucose, heparin và các dung dịch chứa KCl, calci gluconat, MgSO4... với tỷ lệ khác nhau tùy thuộc vào công thức cụ thể.

Lưu ý về các tác dụng phụ

Cần đề phòng các tác dụng phụ có hại khi sử dụng dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch. Trước khi sử dụng phương pháp này, cần thận trọng đối với bệnh nhân có tình trạng nhiễm trùng, bệnh gan, bệnh phổi, các bệnh lý liên quan đến hệ võng nội mô, thiếu máu, rối loạn đông máu hoặc có nguy cơ tắc nghẽn do mỡ. Truyền quá nhanh nhũ dịch chất béo có thể gây tăng thể tích và chất béo quá mức, tình trạng thặng dư nước, phù phổi, suy giảm chức năng trao đổi khí của phổi.

Phụ nữ mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu thai kỳ không nên sử dụng phương pháp này. Cần theo dõi các tác dụng phụ khi sử dụng dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch cho bệnh nhân. Nếu bệnh nhân không hợp tác, cũng không nên sử dụng phương pháp này. Đối với những bệnh nhân không thể đặt được ống thông tĩnh mạch trung tâm, như các bệnh lý máu, huyết khối, biến dạng tĩnh mạch dưới cơ, tĩnh mạch cảnh, cần hạn chế sử dụng dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch. Bệnh nhân phải được giải thích cẩn thận và ký giấy đồng ý trước khi thực hiện kỹ thuật này hoặc có thể bố mẹ hoặc người thân kí giúp. Cần thận trọng theo dõi và xử trí các biến chứng hàng ngày, như cân nặng, huyết áp, nhịp tim, nhịp thở, nước tiểu... để có phương pháp xử trí thích hợp khi sử dụng dung dịch nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch.

ThS.Lê Quốc Thịnh

1