Viêm họng cấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

CEO Hưng Tabi
Viêm họng cấp là một bệnh phổ biến trong số các bệnh về tai mũi họng ở nước ta, thường xuất hiện vào mùa đông hoặc khi thời tiết chuyển mùa. Bệnh này có thể...

Viêm họng cấp là một bệnh phổ biến trong số các bệnh về tai mũi họng ở nước ta, thường xuất hiện vào mùa đông hoặc khi thời tiết chuyển mùa. Bệnh này có thể ảnh hưởng đến cả trẻ em và người lớn, đặc biệt là những người có hệ miễn dịch yếu.

Theo ThS.BSNT Nguyễn Thị Hương, Bác sĩ khoa Tai Mũi Họng, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, viêm họng cấp gây đau, rát họng, ho và mệt mỏi. Đây là một bệnh phổ biến và thường không để lại hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, viêm cơ tim. Đặc biệt, viêm họng cấp có thể gây tử vong, đặc biệt là ở trẻ em.

Viêm họng cấp là gì?

Viêm họng cấp là một tình trạng viêm cấp tính và nhiễm trùng niêm mạc họng dẫn đến sưng đỏ, đau, rát, ngứa và gây ho. Bệnh thường kéo dài trong khoảng 1-2 tuần. Viêm họng cấp có nhiều nguyên nhân gây bệnh như virus Á cúm, virus Cúm, Rhinovirus, Coronavirus và virus hợp bào hô hấp nhưng cũng có thể do vi khuẩn gây ra.

Nguyên nhân viêm họng cấp

Viêm họng cấp có thể do virus hoặc vi khuẩn gây ra, tuy nhiên virus là nguyên nhân phổ biến hơn. Các loại virus gây viêm họng cấp bao gồm Adenovirus, Enterovirus, Herpangia, Coxsackie A16, Herpes simplex (HSV), Virus sởi. Các loại vi khuẩn gây viêm họng cấp bao gồm Liên cầu khuẩn nhóm A, Vi khuẩn bạch hầu, Vi khuẩn Fusobacterium Necrophorum, Vi khuẩn lậu cầu, Vi khuẩn Arcanobacterium.

Triệu chứng viêm họng cấp tính

Các dấu hiệu của viêm họng cấp thường kéo dài trong khoảng 1-2 tuần. Triệu chứng chung thường bao gồm sưng, đỏ, ngứa, rát, đau họng, có thể ho, khàn giọng, sốt, khó nuốt, mệt mỏi. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, các triệu chứng có thể biến thiên như sau.

1. Viêm họng cấp do nhiễm virus

  • Nhiễm Adenovirus: Thời gian ủ bệnh từ 2-4 ngày. Gây sốt, sung huyết hầu họng, phì đại amidan, kèm theo xuất tiết đờm và hạch cổ sưng to. Viêm họng có thể kéo dài đến 7 ngày và không phản ứng với kháng sinh. Trẻ em có thể bị nhiễm nhiều lần.
  • Nhiễm Enterovirus: Gây đau họng, đặc biệt trong mùa hè. Triệu chứng thường gặp bao gồm sốt cao, họng sung huyết, xuất tiết amidan và viêm hạch cổ. Triệu chứng thường tự giảm trong vài ngày.
  • Nhiễm Herpangina: Gây tổn thương dạng mụn nước màu trắng xám, đau nhiều, phân bố ở phía sau hầu họng. Có thể gây sốt cao, đau đầu, mệt mỏi. Bệnh thường kéo dài dưới 7 ngày.
  • Nhiễm Coxsackie A16: Gây mụn nước, loét khắp vùng hầu họng. Mụn nước cũng có thể xuất hiện trên lòng bàn tay, lòng bàn chân, ít thường xuyên trên thân hoặc tứ chi. Thường kéo dài khoảng một tuần.
  • Nhiễm virus herpes simplex (HSV): Gây sốt cao, viêm nướu răng cấp tính, có mụn nước trên miệng và môi.

2. Viêm họng cấp tính do nhiễm khuẩn

  • Liên cầu khuẩn nhóm A: Triệu chứng chính là sốt và đau họng. Có thể gây tổn thương các cơ quan khác như cơ tim, phổi, tai giữa.
  • Sốt tinh hồng nhiệt: Gây sốt và ban đỏ trên da.
  • Nhiễm khuẩn trong tăng bạch cầu đơn nhân: Gây sốt, viêm họng, sưng amidan, có thể gây tắc nghẽn đường thở.
  • Nhiễm khuẩn Fusobacterium Necrophorum: Gây viêm họng, áp xe thành họng, triệu chứng nhiễm độc.
  • Nhiễm khuẩn Arcanobacterium: Gây viêm họng, ban đỏ, dịch tiết amidan, sốt nhẹ.

Phương pháp chẩn đoán viêm họng cấp

Khám bệnh có thể xác định được viêm họng cấp và nguồn gây bệnh. Trường hợp khám chưa đủ cơ sở xác định bệnh, cần làm thêm các xét nghiệm như:

  1. Khám lâm sàng: Dựa vào triệu chứng cụ thể của bệnh như khàn tiếng, loét miệng, viêm kết mạc, ho, viêm thanh quản, hạch cổ để chẩn đoán viêm họng cấp do virus.
  2. Chẩn đoán cận lâm sàng: Bao gồm xét nghiệm phát hiện kháng nguyên nhanh (RADT), nuôi cấy dịch họng, xét nghiệm máu, chụp cắt lớp vi tính (CT) để xác định nguyên nhân và mức độ viêm họng.

Phương pháp điều trị và phòng ngừa viêm họng cấp

Đối với viêm họng cấp, điều trị phụ thuộc vào mức độ viêm. Có thể sử dụng thuốc kết hợp với phương pháp hỗ trợ tại nhà hoặc điều trị tại bệnh viện.

  1. Điều trị bằng thuốc: Kháng sinh Penicillin hoặc Amoxicillin được chỉ định cho bệnh nhân có kết quả xét nghiệm dương tính. Điều trị bằng kháng sinh giúp giảm triệu chứng nhanh chóng và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.
  2. Điều trị phẫu thuật: Thường được chỉ định để điều trị các biến chứng do viêm họng cấp gây ra và không đáp ứng với điều trị thông thường, chẳng hạn như áp xe thành họng.
  3. Các phương pháp hỗ trợ điều trị tại nhà: Ngậm nước muối, xông tinh dầu , uống trà thảo dược ấm, mật ong, thuốc xịt họng.

Viêm họng cấp có thể được phòng ngừa bằng cách đeo khẩu trang, tránh tụ tập đông người, tránh tiếp xúc với người bệnh, giữ ấm cơ thể, vệ sinh tay thường xuyên và thực hiện thói quen thăm khám sức khỏe định kỳ.

Các biến chứng của viêm họng cấp

Nếu không được điều trị đúng cách, viêm họng cấp có thể tiến triển thành viêm họng mạn tính hoặc gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm gan, viêm cơ tim, viêm màng não. Đặc biệt, trẻ em có nguy cơ biến chứng nghiêm trọng cao nhất.

Các thắc mắc thường gặp về viêm họng cấp

  1. Viêm họng cấp có lây không? Viêm họng cấp có thể lây lan từ người này sang người khác.
  2. Viêm họng cấp ở trẻ em có nguy hiểm hơn ở người lớn không? Viêm họng cấp ở trẻ em có nguy hiểm hơn vì có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm gan, viêm cơ tim, viêm màng não.
  3. Viêm họng cấp kéo dài bao lâu? Viêm họng cấp thường kéo dài trong khoảng 1-2 tuần.
  4. Sự khác biệt giữa viêm họng cấp tính và viêm họng mạn tính là gì? Viêm họng cấp tính kéo dài dưới 14 ngày, do virus gây ra. Viêm họng mạn tính kéo dài nhiều tuần.

Khoa Tai mũi họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị chuyên thăm khám, chẩn đoán và điều trị bệnh viêm họng cấp. Với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến sự chăm sóc chuyên nghiệp, toàn diện và hiệu quả cao cho bệnh nhân.

1