Vitamin C: Quan trọng với sức khỏe và cách sử dụng hợp lý

CEO Hưng Tabi
Vitamin C không chỉ là một chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, mà còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh hóa của chúng ta. Việc thiếu hoặc dư thừa vitamin...

Vitamin C không chỉ là một chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, mà còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh hóa của chúng ta. Việc thiếu hoặc dư thừa vitamin C có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của chúng ta. Để hiểu rõ hơn về tác dụng của vitamin C và cách bổ sung đúng, hãy theo dõi bài viết sau.

Vitamin C là gì?

Vitamin C (hay còn gọi là axit L-ascorbic) là một loại vitamin tan trong nước, ít tan trong dung môi hữu cơ và rượu. Nó có vai trò chống oxy hóa và là một chất dinh dưỡng quan trọng đối với sức khỏe. Vitamin C có khả năng chịu nhiệt tốt nhưng dễ bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí. Một số tên gọi khác của vitamin C như axit ascorbic hoặc L-ascorbate.

Vitamin C là gì và có vai trò như thế nào?

Vitamin C tham gia vào nhiều hoạt động của cơ thể như trao đổi chất, phòng ngừa lão hóa, tăng cường hệ miễn dịch và sức khỏe chung. Chúng ta hấp thu và dung nạp vitamin C chủ yếu thông qua chế độ ăn uống từ các loại thực phẩm tự nhiên. Ngoài ra, vitamin C cũng có thể được sử dụng dưới dạng viên nén, bột, tinh thể,... để người dùng dễ dàng bổ sung qua đường uống.

16 tác dụng của vitamin C đối với cơ thể

Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể. Dưới đây là một số vai trò quan trọng của vitamin C:

1. Tăng cường hệ miễn dịch

Vitamin C đóng vai trò tăng cường sức đề kháng và khả năng miễn dịch bằng cách hỗ trợ cho chức năng của nhiều tế bào khác nhau trong hệ miễn dịch. Loại vitamin này tham gia vào hàng rào biểu mô, giúp phòng chống mầm bệnh và thúc đẩy hoạt động ngăn chặn sự oxi hoá của tế bào. Bổ sung đủ vitamin C là cách hiệu quả để chống lại các tác nhân gây oxi hoá trong môi trường bên ngoài.

Loại vitamin này còn có khả năng tăng cường sự thực bào, tạo ra các phản ứng oxit và tiêu diệt các vi khuẩn có hại xâm nhập vào cơ thể. Thiếu vitamin C có thể làm giảm khả năng miễn dịch, làm cho cơ thể dễ bị nhiễm trùng. Ngược lại, nhiễm trùng cũng có thể làm giảm hàm lượng vitamin C trong cơ thể, vì nó tập trung vào quá trình giảm viêm và nhiễm trùng.

Một số nghiên cứu cho thấy, vitamin C có khả năng làm giảm triệu chứng cảm lạnh và cúm. Khi cung cấp ít nhất 200mg vitamin C mỗi ngày, thời gian để vượt qua cơn cảm cúm sẽ rút ngắn và triệu chứng cúm cũng ít nghiêm trọng hơn.

Vitamin C có tính chất oxy hóa mạnh, có tác dụng trung hòa các gốc tự do và ngăn ngừa tổn thương. Một nghiên cứu đã điều chế và ứng dụng vitamin C liều cao trong điều trị Covid-19. Tuy nhiên, các nghiên cứu này đang trong quá trình thử nghiệm lâm sàng để chứng minh hiệu quả ngăn ngừa các bệnh lý về đường hô hấp.

2. Bảo vệ trí nhớ và suy nghĩ khi già

Suy giảm trí nhớ là một hội chứng thường gặp ở người cao tuổi. Việc thiếu vitamin C và các yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng này. Có nhiều nghiên cứu cho thấy, người mắc suy giảm trí nhớ thường có hàm lượng vitamin C trong máu thấp hơn. Bên cạnh đó, chế độ ăn uống thiếu vitamin C có thể ảnh hưởng đến trí nhớ do thiếu chất chống oxi hoá, gây suy giảm chức năng của hệ thống thần kinh.

3. Giảm căng thẳng

Hormone gây stress cortisol là tác nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng căng thẳng, mệt mỏi, đau đầu, rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp và rối loạn giấc ngủ. Một nghiên cứu cho thấy, vitamin C có khả năng giảm lượng hormone cortisol xuống mức đáng kể.

Vì vậy, việc bổ sung vitamin C hàng ngày có thể cải thiện tình trạng căng thẳng và giảm các triệu chứng do stress thần kinh gây ra.

4. Giảm nguy cơ bị đột quỵ

Thiếu vitamin C là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ bị đột quỵ, đặc biệt đối với người có tiền sử từng bị đột quỵ xuất huyết do mạch máu não bị vỡ. Bệnh nhân đột quỵ thường có mức độ vitamin C thấp hơn so với người khỏe mạnh. Ngoài ra, người bệnh vitamin C bình thường cũng có xu hướng phục hồi nhanh hơn người thiếu vitamin C. Hiện vẫn còn nhiều nghiên cứu đang được tiến hành để xác định tác dụng giảm nguy cơ bị đột quỵ, nhưng khuyến nghị nên bổ sung đủ vitamin C để tăng cường sức đề kháng.

5. Cải thiện làn da, móng tay và tóc

Vitamin C có tác dụng kích hoạt enzyme, gia tăng hoạt động của một số kim loại, giúp cơ thể chống lại những gốc tự do tạo ra bởi tia cực tím. Từ đó, vitamin C giúp giảm nguy cơ bị nám, tàn nhang và ngăn ngừa lão hóa da.

Ngoài ra, loại vitamin này còn thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen, giúp móng tay, tóc và làn da khỏe mạnh.

6. Giảm nguy cơ bệnh tim

Các yếu tố như huyết áp cao, nồng độ triglyceride cao và mức cholesterol không lành mạnh là những nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất trên thế giới. Bổ sung đủ vitamin C hàng ngày có thể giảm nhẹ các yếu tố nguy cơ này, từ đó hạn chế khả năng mắc bệnh tim.

Tuy nhiên, nếu bạn đã có một chế độ ăn uống giàu vitamin C, việc bổ sung thêm không cung cấp lợi ích sức khỏe khác cho tim.

7. Tăng khả năng hấp thụ sắt

Sắt là một chất dinh dưỡng có nhiều chức năng đối với cơ thể. Bổ sung đủ vitamin C giúp cải thiện khả năng hấp thụ sắt thông qua chế độ ăn uống. Vitamin C giúp chuyển hóa những loại sắt khó hấp thu, như sắt nguồn gốc thực vật. Chỉ cần tiêu thụ tối thiểu 100mg vitamin C mỗi ngày, khả năng hấp thụ sắt đã được cải thiện lên đến 67%. Vì vậy, những người có nguy cơ hoặc bị thiếu máu do thiếu sắt nên bổ sung vitamin C kèm với sắt.

8. Tăng cường sức khỏe mắt

Sự mất thị lực không thể cải thiện ở người bị thoái hóa điểm và một số nguyên nhân khác. Nhưng bổ sung đủ vitamin C, cùng vitamin E, kẽm và beta-carotene có thể làm chậm tiến triển của bệnh và ngăn ngừa suy giảm thị lực.

Ngoài bệnh thoái hóa điểm, việc tiêu thụ chế độ ăn giàu vitamin C cũng có thể giảm nguy cơ đục thủy tinh thể và làm chậm tiến triển của bệnh.

9. Làm trống đại tràng

Vitamin C được ứng dụng trong thủ thuật nội soi đại tràng. Nó giúp tăng hiệu quả của thuốc chuẩn bị ruột, giảm lượng thuốc uống từ 4 lít xuống 2 lít nước. Điều này giúp giảm tác dụng phụ và làm cho người bệnh dễ thực hiện hơn.

10. Ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp khi tập thể dục cường độ cao

Việc sử dụng vitamin C trước khi tập thể dục cường độ cao như nâng tạ, chạy marathon có thể ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp. Đồng thời, phương pháp này cũng giảm đau nhức cơ.

11. Giúp kiểm soát huyết áp

Bổ sung vitamin C có thể giảm huyết áp ở cả người trưởng thành khỏe mạnh và người bị huyết áp cao. Nhiều nghiên cứu đã đưa ra kết quả hứa hẹn về hiệu quả kiểm soát huyết áp của vitamin C. Tuy nhiên, việc kiểm soát huyết áp cần kết hợp với các phương pháp điều trị khác dựa trên tình trạng bệnh của từng người.

12. Ngăn ngừa cháy nắng

Tia bức xạ trong ánh nắng mặt trời không chỉ gây tổn thương cấu trúc elastin và collagen, mà còn gây cháy và tăng nguy cơ mắc ung thư da. Vitamin C có tác dụng bảo vệ da khỏi tác động tiêu cực của gốc oxy hóa có trong tia bức xạ UV.

13. Giảm sắc tố melanin

Melanin là yếu tố hàng đầu gây những vấn đề như thâm, nám và tàn nhang. Vitamin C giúp tăng sinh collagen, tăng khả năng liên kết giữa các mô, từ đó ức chế quá trình hình thành sắc tố melanin. Bởi vậy, sử dụng vitamin C có tác dụng làm mờ các vết thâm, vết nám da, tàn nhang, mang đến cho bạn làn da đều da và trắng sáng.

14. Tăng hiệu quả hoạt động thể chất

Bổ sung đủ các vi chất, trong đó có vitamin C giúp cơ thể trao đổi chất tốt hơn và làm tăng hiệu quả của các hoạt động thể chất. Ngoài ra, vitamin C góp phần tạo ra chất đồng hóa tự nhiên bên trong cơ thể.

Bổ sung vitamin C giúp tăng cường hiệu quả tập luyện

15. Giảm nguy cơ bị bệnh mạn tính

Stress oxy hóa kéo dài có thể dẫn đến một số bệnh mạn tính nguy hiểm như bệnh tim, cao huyết áp và tiểu đường. Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ các tế bào khỏi tác động tiêu cực của gốc tự do, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

16. Giảm nồng độ axit uric trong máu và ngăn ngừa nguy cơ bị bệnh gout

Nguyên nhân chính gây bệnh gout là do rối loạn chuyển hóa axit uric trong cơ thể. Bổ sung đủ vitamin C có thể giảm hàm lượng axit uric trong máu, chống lại sự tấn công của bệnh.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bổ sung vitamin C không phải lúc nào cũng tốt cho tất cả mọi người. Một số người có thể phản ứng mạnh với vitamin C và gây ra tác dụng phụ như đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy, đau dạ dày, da đỏ hoặc cảm giác nóng, người yếu ớt, không có sức,...

Để tránh tác dụng phụ và tối ưu hiệu quả bổ sung vitamin C, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng. Cần lưu ý cả tương tác với thuốc và liều lượng sử dụng.

Lượng vitamin C cần mỗi ngày là bao nhiêu?

Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ khuyến nghị lượng vitamin C hàng ngày cho người trưởng thành như sau:

  • Nam: 90mg
  • Nữ: 75mg
  • Người có thai: 85mg
  • Người cho con bú: 120mg

Khi cơ thể thừa hoặc thiếu vitamin C

Thiếu vitamin C có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe như mệt mỏi, da khô ráp, suy nhược, nốt xuất huyết da. Thiếu vitamin C cũng có thể gây ra một số bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, các trường hợp thiếu vitamin C tương đối hiếm gặp.

Sử dụng quá liều vitamin C cũng có thể dẫn đến tác dụng phụ, như đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy, viêm loét dạ dày, da đỏ hoặc cảm giác nóng.

Để tránh các vấn đề trên, bạn nên bổ sung vitamin C thông qua chế độ ăn uống hàng ngày và tuân theo chỉ định của chuyên gia.

1